Logo tasarımına başlamadan önce sorulması gereken ilk soru “nasıl bir logo?” değil, “nasıl bir işaret?” sorusudur. Alina Wheeler, Designing Brand Identity kitabında marka işaretlerini birkaç ana kategoride toplar ve hemen ekler: bu sınırlar esnektir, pek çok işaret birden fazla türü bir araya getirir ve hangi şirkete hangi türün uyacağına dair kesin bir kural yoktur. Tasarımcının işi, her yaklaşımı gerekçesiyle sunmaktır.
Önce bir terim: imza
Wheeler, markanın adının yazılış biçimi olan logotip ile sembol olan marka işareti arasındaki kurallı ilişkiye imza der. Bazı kimlik sistemleri işaretin ve yazının ayrı kullanılmasına izin verir; yatay ve dikey varyasyonlar da aynı imzanın farklı kullanım alanlarına uyarlanmış halleridir.
1. Kelime markası (wordmark)
Şirket ya da ürün adının, markanın bir özelliğini veya konumunu anlatacak biçimde özel olarak tasarlanmış halidir. Google, Coca-Cola ve FedEx bilinen örneklerdir. Kısa, akılda kalıcı ve telaffuzu kolay bir isminiz varsa en güçlü seçeneklerden biridir.
Ev tekstili markası Duende için logoyu kumaş dokusundan ilham alan çizgisel detaylarla yeniledik; markanın adı aynı zamanda işaretin kendisi oldu.
2. Harf markası (letterform)
Bir ya da birkaç harften oluşan, şirket adını hatırlatan özgün bir tasarımdır. Unilever, HP ve Tesla bu yaklaşımın örnekleridir. Uzun ya da çok kelimeli isimlerde ve küçük alanlarda çalışması gereken işaretlerde iyi sonuç verir.
Furkan Gedik Mimarlık için F ve G harflerinden, firmanın mimari bakışını yansıtan minimal bir monogram tasarladık.
3. Resimsel işaret (pictorial)
Hemen tanınan, sadeleştirilip stilize edilmiş gerçek bir nesne imgesidir; Apple'ın elması ya da Lacoste'un timsahı gibi. İmge, markanın adıyla ya da hikâyesiyle doğrudan bağ kurar.
Mustafapaşa Köyü kimliğinde köyün tarihi konaklarını illüstratif bir işarete dönüştürdük; renk paletini de Kapadokya'nın doğal tonlarından aldık.
4. Soyut işaret (abstract)
Büyük bir fikri ya da markanın bir niteliğini, doğrudan bir nesne göstermeden görsel bir formla anlatan semboldür. Nike'ın Swoosh'u bu türün en bilinen örneğidir. Wheeler'a göre soyut işaretler, doğaları gereği stratejik bir belirsizlik sunar; birbirinden farklı alanlarda faaliyet gösteren büyük şirketlerde, hizmet ve teknoloji şirketlerinde özellikle etkilidir. Ancak iyi tasarlanmaları son derece zordur.
Enso Social Kitchen için tek bir fırça darbesiyle çizilen Enso çemberini kullandık: döngüyü, dengeyi ve kusurluluk içindeki mükemmelliği anlatan soyut bir işaret.
5. Amblem (emblem)
Marka adının bir şekille ayrılmaz biçimde bütünleştiği işaretlerdir; öğeler hiçbir zaman ayrı kullanılmaz. Wheeler'ın hatırlattığı gibi amblemler ambalajda, tabelada ya da üniformada işleme olarak çok iyi görünür, ancak küçültüldüklerinde okunurluk en büyük sorun haline gelir.
Tilki Pub için stilize tilkiyi ve mekânın adını aynı kemer formunda buluşturan, pub'ın sıcak ve samimi atmosferine uygun bir işaret geliştirdik.
Hangisini seçmeli?
Seçimi belirleyen şey zevk değil; isminiz, sektörünüz, işaretin kullanılacağı ortamlar ve markanın büyüme planıdır. Kısa bir kontrol listesi:
• İsminiz kısa ve ayırt ediciyse kelime markasıyla başlayın.
• İsminiz uzunsa ya da işaret çok küçük alanlarda (uygulama ikonu, site ikonu) çalışacaksa harf markasını değerlendirin.
• Hikâyeniz tek bir imgeyle anlatılabiliyorsa resimsel işaret güçlü bir seçenektir.
• Birden fazla alanda faaliyet gösteriyor ya da geniş bir fikir anlatmak istiyorsanız soyut işareti düşünün.
• Geleneği, aidiyeti ya da zanaati öne çıkarmak istiyorsanız amblem iyi bir seçimdir; ama mutlaka küçük boyutlar için bir varyasyon tasarlatın.
Logo seçimini kurumsal kimliğin geri kalanından ayrı düşünmüyoruz; renk, tipografi ve kullanım kurallarıyla birlikte bir sistem olarak tasarlıyoruz. Ayrıntılar Kurumsal Kimlik sayfamızda.
İlgili yazılar: Güçlü Bir Marka Kimliğinin 9 İdeali · Marka Mimarisi: Tek Marka mı, Alt Markalar mı?
Kaynak: Alina Wheeler, Designing Brand Identity (Wiley).
